“Emil Galip; İnsanlığa Gönderilmiş Bir Mektuptur”
C.Süreyya
Emil Galip Sandalcı’yı
Aramızdan Ayrılışının 33. Yılında
Saygı ve Sevgiyle Anıyoruz
İnsan Hakları Derneği (İHD) Kurucusu ve 1987 de İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi’nin ilk başkanı olan gazeteci, yazar, demokrasi ve insan hakları savunucusu Emil Galip Sandalcı’yı, “Emil Ağabey”imizi aramızdan ayrılışının 33. yılında saygı ve sevgiyle anıyoruz.
Emil Galip Sandalcı, 1990 yılına kadar İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi başkanlığı yaptı ve 3 yıl gibi kısa bir sürede iz bırakan bir insan hakları savunucusu tipi yarattı, insan hakları anlayışının gelişmesine büyük katkısı oldu.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ni bitirdikten sonra, Michigan Üniversitesi’nde master, Harvard Üniversitesi’nde tarih, sosyoloji, antropoloji bilimleri üzerine çalışmalar yapan ve 1955 yılında bir gazetenin açtığı yarışmada birinci olarak gazetecilik mesleğine adım atan, çeşitli gazete ve dergilerde yazılar yazan, siyasi partilerde çalışmalar yürüten, Türk-Yunan Dostluk Derneği , Helsinki Yurttaşlar Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Toplumsal Araştırmalar Vakfı ve Kültür ve Sanat İçin Vakıf’ın kurucuları arasında da yer alan, yönetim kurulu üyeliği de yaptığı TRT’deki muhalif duruşu nedeniyle 1971 darbesi sonrası gözaltına alınarak tutuklanan, ağır işkence gören, 80 darbesi ertesinde de 1981 ve 1983 yıllarında, muhalif duruşu nedeniyle yine payına hapislik düşen ve “Aydınlar Dilekçesi”nin imzacıları arasında yer aldığı için yargılanan Sandalcı, dostlarının anlatımı ile; “yaşamı boyunca yüreğiyle, mücadeleci kişiliğiyle, sözüyle, kalemiyle baskılara direndi, hiçbir otoriteye boyun eğmedi, güce dayanmayı da güç olmayı da reddetti. Çalışanların ekonomik hakları için mücadele yürütürken de, Deniz’lerin idam edilmemesi için çabalarken de, 12 Eylül karanlığında cezaevlerine, işkencelere mahkûm edilenler için de aynı gönül ferahlığı, aynı kararlılıkla mücadele etti.”
Emil Galip sandalcı, bu mücadele geleneğini bizlere miras bırakarak 10 Mart 1993 günü aramızdan ayrıldığında 71 yaşındaydı. Kendisini tutuklayan ve işkence eden 12 Mart darbesinin yıldönümünde toprağa verildi.
Aramızdan ayrılışının 33. yılında bir kez daha yineliyoruz; Emil Abi, varlığınla yarattığın etki, bu gün mücadelemizi yürütürken yüreğimize ve aklımıza dokunmaya devam ediyor. Seni sevgiyle anarken senden devraldığımız mücadele kararlılığımızı ve umudumuzu koruyacağımıza söz veriyoruz.
İnsan Hakları Derneği
